De signalen zien voordat het misgaat

Ter Apelkanaal, vrijdagmiddag. Tussen het constante geluid van pompen, walsen en drooginstallaties loopt Marcel Sablerolle langs een decanter. Marcel sluit zijn SPM (Shock Pulse Method)-meetapparaat aan op een vast meetpunt. Op zijn scherm verschijnen grafieken en frequenties. Geen opvallende pieken. Deze installatie is in orde.

Dat is anders wanneer Marcel op zijn kantoor een eerdere meting van een ventilator laat zien. Op het scherm wijst hij naar een piek in de grafiek. "Hier zie je duidelijk een afwijking ontstaan. Deze ventilator begon wat onrustiger te worden. Dat is voor mij een signaal dat er iets aan de hand kan zijn en dat we dit verder moeten onderzoeken." Voor Marcel zijn het geen willekeurige lijnen. Iedere draaiende machine heeft zijn eigen frequenties. Een lager, een as of een koppeling laat een ander patroon zien. Verandert dat patroon, dan geeft dat waardevolle informatie over de conditie van een installatie.

"Wat ik mooi vind, is dat je wat je leert ook direct in de praktijk kunt gebruiken. Je leert iets en vervolgens kijk je naar een machine en denk je: dit zie ik hier terug."

Van leerling-monteur naar specialist

Marcel Sablerolle werkt sinds 2010 bij Royal Avebe. Hij begon als werktuigbouwkundig onderhoudstechnicus en groeide in de jaren daarna door naar zijn huidige functie als Senior Specialist Condition Monitoring.

"Ik ben begonnen als leerling-monteur. Avebe heeft mij de kans gegeven om mijn mbo-4-opleiding te halen. Daarna volgden verschillende vakgerichte opleidingen en trainingen op het gebied van onder meer pompen, onderhoudstechniek en montage. Ik ben mij vervolgens steeds verder gaan verdiepen in condition monitoring en trillingsanalyse. Sinds 2019 is condition monitoring officieel mijn specialisme." "Wat ik mooi vind, is dat je wat je leert ook direct in de praktijk kunt gebruiken. Je leert iets en vervolgens kijk je naar een machine en denk je: dit zie ik hier terug."

Meten wat je niet kunt zien

"Condition monitoring is een vorm van preventief onderhoud waarbij je met metingen de conditie van machines bewaakt. Een lager, binnenring of kogelkooi heeft allemaal zijn eigen frequenties. Als je weet waar je naar moet kijken, kun je aan een spectrum zien welke component een afwijking veroorzaakt. Dat vraagt niet alleen kennis van metingen, maar ook van de installatie zelf." "Dat is het interessante aan dit vak. Een meting vertelt je niet direct wat er aan de hand is. Je moet begrijpen wat je ziet en dat vraagt kennis van zowel de techniek als de installatie."

Liever plannen dan wachten

"Wanneer ik een afwijking constateer, onderzoekt ik eerst de oorzaak en de ernst ervan. Daarna kijk ik samen met andere afdelingen wat het beste moment is om in te grijpen. Stel dat ik een lagerdefect meet, kijk ik eerst wanneer de volgende geplande stop is. Als die over drie maanden is, kan het misschien tijdens die stop worden meegenomen. Alle bevindingen registreer je in SAP en stem je af met onderhoud, productie, engineering en planning.” "Alles draait uiteindelijk om het maken van de juiste afweging op het juiste moment."

Steeds slimmer met data

De manier waarop condition monitoring wordt uitgevoerd, is de afgelopen jaren sterk veranderd. In 2017 en 2018 stapte Avebe over op een nieuw systeem dat inmiddels op alle Nederlandse productielocaties wordt gebruikt.

"Vroeger had je natuurlijk ook metingen, maar tegenwoordig slaan we veel meer gegevens digitaal op. Daardoor kun je analyses maken over langere periodes en installaties beter met elkaar vergelijken. "Je hebt hier allerlei verschillende installaties. Pompen, ventilatoren, separatoren, decanters, walsen en drooginstallaties. Iedere installatie heeft weer andere eigenschappen en uitdagingen. Zelfs na zestien jaar kom ik nog situaties tegen die ik niet eerder heb gezien." "Je krijgt daarbij ook steeds meer data tot je beschikking, maar uiteindelijk blijft interpretatie belangrijk. Je moet begrijpen wat die data je vertelt. Juist die combinatie van data, praktijkervaring en technische kennis maakt het vak interessant. Het is blijven kijken, leren en begrijpen."

Opgegroeid met Avebe

Dat Marcel bij Avebe terechtkwam, is niet helemaal toevallig. Zijn vader werkte er 48 jaar. Na zijn stage werkte Marcel nog een tijd ergens anders. Uiteindelijk kwam hij terug bij Avebe. "Ik kende Avebe natuurlijk al van jongs af aan. Mijn vader werkte hier met veel plezier. Maar je blijft natuurlijk niet ergens werken omdat je vader er heeft gewerkt. Je blijft omdat je het naar je zin hebt en je je kunt ontwikkelen."

"Het is hier gewoon gemoedelijk. Je kunt makkelijk bij iemand binnenlopen en collega's staan altijd klaar om mee te denken of te helpen. Dat werkt overigens twee kanten op. Als je zelf open staat voor contact en de samenwerking opzoekt, voel je je hier snel thuis."